The Idea of the Ukrainian-Polish Alliance in Ukrainian Political Thought 1918–1920: Pro et Contra
DOI:
https://doi.org/10.15407/uhj2020.02.022Keywords:
Polish-Ukrainian relations, Treaty of Warsaw 1920, Petliura, Livytskyi, PiłsudskiAbstract
The purpose of the research. The purpose of the study is to present the process of formation and evolution of the attitude of Ukrainian political elites towards the idea of an alliance with Poland in the period from November 1918 to April 1920.
The research methodology relies on the general principles of historicism, objectivity, multifactority, and comprehensive approach, The methods of biographical research and textological analysis have been used.
The scientific novelty. Using the extensive selection of published and archival sources (private and official correspondence, diaries, memoirs and press publications), the author presented for the first time such a broad and nuanced spectrum of opinions, formulated by representatives of the Ukrainian elite of the period 1918–1920 regarding relations with Poland.
Conclusions. Representatives of all major Ukrainian political currents in Halychyna were unequivocally against the concept of a settlement with Poland. This eventually led some of them to pro-Russian and then pro-Soviet positions. The attitude of the Dnipro Ukrainian elite was more diverse. A significant part of them – recognizing Russia as the Ukraine’s main opponent, in both the “white” and “red” varieties – was in favour of establishing cooperation with the Polish neighbour. Initially, similar sentiments prevailed mainly in the circles of the Ukrainian center-right (socialist-federalist and socialist-independentist party). Chief Otaman S.Petliura was also a supporter of rapprochement with Poland. In the situation of a collapse of UPR in the autumn of 1919, the concept of the Ukrainian-Polish alliance, treated as a tactical necessity, began to gain wider popularity. The effect of this was the signing, at the expense of significant territorial concessions, of the Warsaw alliance treaty of 21–22 April. The conclusion of this agreement – like the earlier declaration of 2 December 1919 – led to the polarisation of the Ukrainian political scene, as well as the Halychyna Dnipro Ukrainian split. However, UPR authorities had no other choice but to cooperate with Poland, which in 1920 was the only real chance to restore Ukrainian statehood.
References
Adamski, Ł. (2011). Nacjonalista postępowy: Mychajło Hruszewski i jego poglądy na Polskę i Polaków. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [in Polish].
Bruski, J.J. (2000). Petlurowcy: Centrum Państwowe Ukraińskiej Republiki Ludowej na wychodźstwie, 1919–1924. Kraków: Arcana. [in Polish].
Bruski, J.J. (2003). «Między Polską a Moskwą wybór jasny...»? Ukraińskie elity polityczne wobec koncepcji sojuszu z Rzecząpospolitą, 1918–1920. Przegląd Wschodni, VIII, 3(31), 631–645. [in Polish].
Chykalenko, Ye. (2005). Shchodennyk 1919–1920. (Eds.) Verstiuk V., Antonovych M. Kyiv; Niu-York: Vyd. im. O.Telihy. [in Ukrainian].
Cisek, J. (Ed.) (1990). Sąsiedzi wobec wojny 1920 roku: Wybór dokumentów. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna. [in Polish].
Czajkowskyj, M. (1978). Volodymyr Vynnychenko and His Mission to Moscow and Kharkiv. Journal of Graduate Ukrainian Studies, 3, 2, 3–24.
Deruga, A. (1969). Polityka wschodnia Polski wobec ziem Litwy, Białorusi i Ukrainy (1918–1919). Warszawa: Książka i Wiedza. [in Polish].
Deruga, A. (1970). Nieznane dokumenty do dziejów polityki wschodniej Polski 1918–1919. Z dziejów stosunków polskoradzieckich: Studia i materiały, 6, 231–246. Warszawa: Książka i Wiedza. [in Polish].
Doroshenko, D. (2007). Moi spomyny pro nedavnie mynule (1914–1920 roky). Kyiv: Tempora. [in Ukrainian].
Galuba, R. (1994). Pertraktacje polityczno-wojskowe między Polską a Ukraińską Republiką Ludową (lipiec – sierpień 1919 roku). Mars: Problematyka i Historia Wojskowości: Studia i Materiały, 2, 53–68. Warszawa; Londyn: Oficyna Wydawnicza Adiutor. [in Polish].
Gostyńska, W. et alia (Eds.) (1961). Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-radzieckich, 2. Warszawa: Książka i Wiedza. [in Polish].
Holubko, V. (2002). Varshavska uhoda 1920 roku ta yii perspektyvy u vizii zakhidnoukrainskykh politykiv. Ukraina moderna, 7, 91–102. [in Ukrainian].
Hunczak, T. (Ed.) (1983). Ukraine and Poland in Documents 1918–1922, 1. New York; Paris; Sydney; Toronto: Shevchenko Scientific Society.
Kavunnyk, V. (Ed.) (2016). Arkhiv Ukrainskoi Narodnoi Respubliky: Ministerstvo zakordonnykh sprav; Dyplomatychni dokumenty vid Versalskoho do Ryzkoho myrnykh dohovoriv (1919–1921). Kyiv: Instytut ukrainskoi arkheohrafii i dzhereloznavstva im. M.S.Hrushevskoho. [in Ukrainian].
Klimecki, M. (2000). Polsko-ukraińska wojna o Lwów i Galicję Wschodnią 1918–1919. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen. [in Polish].
Kolasiński, M. (2008). Stosunki dyplomatyczne państwa ukraińskiego (Ukraina Naddnieprzańska) z Polską w 1918 roku. Polski Przegląd Dyplomatyczny, 5(45), 111–159. [in Polish].
Kovalevskyi, M. (1960). Pry dzherelakh borotby: Spomyny, vrazhennia, refleksii. Insbruk: Nakladom Marii Kovalevskoi. [in Ukrainian].
Kozłowski, M. (1990). Między Sanem a Zbruczem: Walki o Lwów i Galicję Wschodnią 1918–1919. Kraków: Wydawnictwo Literackie. [in Polish].
Kutilova, L. (1994). Diialnist Mykhaila Hrushevskoho u pershi roky emihratsii. Ukrainska Diaspora, 5, 118–133. [in Ukrainian].
Legieć, J. (1998). Misja Borysa Kudrynowskiego w Warszawie (kwiecień – sierpień 1919 r.). Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 33, 53–62. [in Polish].
Lisevych, I. (1997). Politychni aspekty ukrainsko-polskoho soiuzu 1920 r. Polska i Ukraina: Sojusz 1920 roku i jego następstwa. Eds. Karpus Z., Rezmer W., Wiszka E. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. [in Ukrainian].
Lypynskyi, V. (2003). Povne zibrannia tvoriv, arkhiv, studii: Arkhiv, T.1: Lystuvannia, 1 (A–Zh). Ed. Pelenskyi Ya. Kyiv; Filadelfiia: Smoloskyp. [in Ukrainian].
Lytvyn, M. (1998). Ukrainsko-polska viina 1918–1919 rr. Lviv: Instytut ukrainoznavstva im. I.Krypiakevycha NANU, Instytut Skhidno-Tsentralnoi Yevropy. [in Ukrainian].
Matviienko, V. (2004). Storinky diialnosty ukrainskoi dyplomatychnoi misii u Varshavi (zhovten 1919 r. – kviten 1920 r.). Naukovyi visnyk Dyplomatychnoi akademii Ukrainy, 10, 2, 499–517. [in Ukrainian].
Mykhailova, O. (2005). Polsko-ukrainskyi perehovornyi protses ta pidpysannia Varshavskoho dohovoru (berezen – kviten 1920 r.). Ukraina XX st.: kultura, ideolohiia, polityka, 9, 154–175. [in Ukrainian].
Mykhailova, O. (2011). Lysty Andriia Livytskoho pro polsko-ukrainski perehovory u Varshavi (kinets 1919 – kviten 1920 rokiv). Studii z istorii ukrainskoi revoliutsii 1917–1921: na poshanu Ruslana Yakovycha Pyroha: Zbirnyk naukovykh prats. Ed. Verstiuk V.F. Kyiv: Instytut istorii Ukrainy NANU. 229–252. [in Ukrainian].
Ostashko, T. (2002). A.Zhuk v dobi natsionalno-vyzvolnykh zmahan. Moloda natsiia, 3(24), 46–57. [in Ukrainian].
Petliura, S. (1999, 2006). Statti, lysty, dokumenty, 3, 4. Ed. Serhiichuk V. Kyiv: Vydavnytstvo im. O.Telihy. [in Ukrainian].
Pisuliński, J. (2004). Nie tylko Petlura: Kwestia ukraińska w polskiej polityce zagranicznej w latach 1918–1923. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. [in Polish].
Prymak, T. (1987). Mykhailo Hrushevsky: The Politics of National Culture. Toronto: University of Toronto Press. doi: https://doi.org/10.3138/9781442677487
Soldatenko, V. (2007). Vynnychenko i Petliura: politychni portrety revoliutsiinoi doby. Kyiv: Svitohliad. [in Ukrainian].
Sribniak, I. (1995). Symon Petliura – na choli derzhavy ta viiska: Do pytania pro polsko-ukrainski vzaiemyny 1919– 1920 rokiv. Symon Petliura ta ukrainska natsionalna revoliutsiia: Zbirnyk prats druhoho konkursu petliuroznavtsiv Ukrainy. Ed. Mykhalchuk V. Kyiv: Rada. 137–164. [in Ukrainian].
Troshchynskyi, V. (1994). Mizhvoienna ukrainska emihratsiia v Yevropi yak istorychne i sotsialno-politychne yavyshche. Kyiv: Intel. [in Ukrainian].
Varhatiuk, S. (1996). Varshavski perehovory dyplomatychnoi misii Dyrektorii UNR 1920 r. Nova polityka, 2, 53–56. [in Ukrainian].
Wandycz, P. (1967). Z zagadnień współpracy polsko-ukraińskiej w latach 1919–20. Zeszyty Historyczne, 12, 3–24. Paris: Instytut Literacki. [in Polish].
Zaks, Z. (1969). Galicja Wschodnia w polityce Zachodnio-Ukraińskiej Republiki Ludowej i Ukraińskiej Republiki Ludowej w drugiej połowie 1919 r. Naród i państwo: Prace ofiarowane Henrykowi Jabłońskiemu w 60 rocznicę urodzin. Ed. Cieślak T. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. 387–405. [in Polish].
