Problems of relations between Poles and Ukrainians in the Polish People's Republic (1947–1989)
DOI:
https://doi.org/10.15407/uhj2018.06.168Keywords:
Ukrainians, Poles, dialogue, Operation „Vistula”, Poland 1944–1989.Abstract
The purpose of the research is to analyse relations between Poles and Ukrainians in Poland in the years of 1947-1989. Why they were poor, what affected them and how they were changing. Also, why the historical dialogue between Poles and Ukrainians is so difficult. The research methodology is mainly based on an analysis of and critical approach to available archival resources as well as previous findings. Both methods available to the historian and methods from the scope of sociology and political science were applied. The scientific novelty includes findings on poor Polish-Ukrainian relations after Operation Vistula carried out in 1947. Mutual relations between most Poles and Ukrainians were ill-willed and even hostile, which resulted from mutual harm done in the period of World War II and the first years after the war. With the passing of time, the relations improved, but both nations stuck to their own different assessment of the Polish-Ukrainian conflict. Also, anti-Ukrainian propaganda of the Polish communist authorities of that time made closer relations difficult. Conclusions In 1947, Polish communist authorities carried out Operation Vistula. It aimed to eliminate the Ukrainian underground independence movement as well as to resettle Ukrainian civilians – citizens of Poland. Consequently, 150 thousand Ukrainians were resettled over a wide area in the Northern and Western territories of Poland. They had to find their way in the new reality not only financially but also socially. Moreover, they assessed the Polish-Ukrainian conflict during World War II and after it differently from Poles. They felt mistreated by Poles who also felt mistreated by Ukrainians. Therefore, Polish-Ukrainian relations were bad. Both sides blamed each other for the harm done. What is more, the relations were not mitigated by the Polish authorities of that time. In their propaganda, the authorities tried to justify the deportation of Polish citizens of Ukrainian origin within Operation Vistula, and impose a convenient one-sided interpretation of the reasons for carrying out Operation Vistula. Therefore, the Ukrainian minority were presented as collaborators of the Ukrainian underground. That in turn, made closer relations between Poles and Ukrainians difficult.
References
Beba, B. (1998). Kierunek przemian tożsamości kulturowej Ukraińców na Warmii i Mazurach. Tożsamość kulturowa społeczeństwa Warmii i Mazur. Pod red. B.Domagały i A.Saksona. Olsztyn. [in Polish].
Chekh, M. Kwestia ukraińska w III Rzeczypospolitej. Ukraińcy w Polsce 1989–1993. Kalendarium. Dokumenty. Informacje. Red. M.Chekh. Warszawa. [in Polish].
Cyba, W. (2010). Ludność ukraińska na Pomorzu Zachodnim w latach 1947–1989. Słupsk. [in Polish].
Drobnyk, V. (1986). Ukrains’ka menshist’ u pisliavoiennii Pol’shchi. Suchasnist’, 10. [in Ukrainian].
Drozd, R. (1997). Droga na zachód: Osadnictwo ludności ukraińskiej na ziemiach zachodnich i północnych Polski w ramach akcji „Wisła”. Warszawa. [in Polish].
Drozd, R. (2012). Ludność ukraińska w powiecie słupskim w latach 1947–1952. Litopys: Studia i materiały Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce, 2. [in Polish].
Drozd, R. (2006). Społeczność ukraińska na ziemiach zachodnich i północnych Polski w latach 1947–2005. Ziemie Odzyskane/Ziemie Zachodnie i Północne 1945–2005: 60 lat w granicach państwa polskiego. Pod red. A.Saksona. Poznań. [in Polish].
Dziubyna, S. (1995). I stwerdy dilo ruk nashykh: Spohady. Warszawa. [in Ukrainian].
Genyk, M. (2011). Politychni aspekty pol’s’ko-ukrains’koho prymyrennia (1945–1991 rr.). Z istorii ukrains’ko-pol’s’kykh vidnosyn druhoi polovyny XIX – pochatku XXI st. Red. P.S.Fedorchak. Ivano-Frankivsk. [in Ukrainian].
Hałagida, I. (2005). Prowokacja «Zenona»: Geneza, przebieg i skutki operacji MBP o kryptonimie «C-1» przeciwko banderowskiej frakcji OUN i wywiadowi brytyjskiemu (1950–1954). Warszawa. [in Polish].
Hałagida, I. (1997). Społeczna, kulturalna i oświatowa działalność Ukraińców w województwie gdańskim po 1945 r. W starej i nowej ojczyźnie: Mniejszości narodowe w Gdańsku po drugiej wojnie światowej. Gdańsk. [in Polish].
Hałagida, I. (2008). „Szpieg Watykanu”: Kapłan greckokatolicki ks. Bazyli Hrynyk (1896–1977). Warszawa. [in Polish].
Hałagida, I. (2002). Ukraińcy na zachodnich i północnych ziemiach Polski 1947–1957. Warszawa. [in Polish].
Korzeniewska-Lasota, A. (2007). Ukraińcy na Warmii i Mazurach w latach 1947–1970. Olsztyn. [in Polish].
Kozak, M. (2010). Hrebenne v druhii svitovii viini. Peremyshl. [in Ukrainian].
Kurak, J. (2008). Nad Bieszczadami słońce zgasło. Warszawa. [in Polish].
Kuzio, T. (1985). Między młotem a kowadłem – ukraińska mniejszość narodowa w Polsce. Kontakt, 1. [in Polish].
Kuzio, T. (1989). Opozycja polska a kwestia ukraińska (1982–1987). Suchastnist, 3/4. [in Polish].
Kwilecki, A. (1974). Łemkowie: Zagadnienie migracji i asymilacji. Warszawa. [in Polish].
Kwilecki, A. (1966). Zagadnienie stabilizacji Łemków na Ziemiach Zachodnich. Przegląd Zachodni, 6. [in Polish].
Lewicki, P. (1997). Wychodzenie Ukraińców z getta PRL. Problemy Ukraińców w Polsce po wysiedleńczej akcji „Wisła” 1947 roku. Pod red. W.Mokrego. Kraków. [in Polish].
Medrzecki, W. (2003). Obraz Ukraińca w polskim dialogu publicznym po drugiej wojnie światowej. Volyn’ i Kholmshchyna 1939–1947 rr. Pol’s’ko-ukrains’ke protystoiannia ta yoho vidlunnia: Doslidzhennia, dokumenty, spohady. Lviv. [in Polish].
Motyka, G. (2009). W kręgu „Łun w Bieszczadach”: Szkice z najnowszej historii polskich Bieszczad. Warszawa. [in Polish].
Olchawa, A. (2007). Akcja „Wisła”: motywacje czystki etnicznej. Nowa Ukraina, 1/2. [in Polish].
Olshański T.-A. (1988). Na drodze do pojednania. Res Publica, 11. [in Polish].
Szcześniak, A.B., Szota, W.Z. (1973). Droga do nikąd: Działalność Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i jej likwidacja w Polsce. Warszawa. [in Polish].
Slabig, A. (2009). Inwigilacja ludności ukraińskiej na Pomorzu zachodnim w latach 1947–1989 na podstawie dokumentów organów bezpieczeństwa. Aparat bezpieczeństwa Polski Ludowej wobec mniejszości narodowych i etnicznych oraz cudzoziemców. Pod red. J.Syrnyka. Warszawa. [in Polish].
Syrnyk, J. (2007). Ludność ukraińska na Dolnym Śląsku (1945–1989). Wrocław. [in Polish].
Syrnyk, J. (2008). Ukraińskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne (1956–1990). Wrocław. [in Polish].
Wishka, E. (2012). Przesiedlenie Ukraińców do powiatu węgorzewskiego (1947–1948). Litopys: Studia i materiały Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce, 2. [in Polish].
Torzecki, R. (1972). Kwestia ukraińska w polityce III Rzeszy 1933–1945. Warszawa. [in Polish].
Trukhan, M. (1990). Ukraintsi v Polshchi pisla Druhoi svitovoi viiny 1944–1984. New York; Paryzh; Sidnei; Toronto. [in Ukrainian].
Tyma, P. (1997). „Nowa” kultura ukraińska w Polsce w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Polska – Ukraina, spotkanie kultur. Pod red. T.Stegnera. Gdańsk. [in Polish].
