Polish Demonstrations in Right-Bank Ukraine on the Eve of the January Uprising of 1863: Participants, Demands, Consequences
DOI:
https://doi.org/10.15407/uhj2023.03.069Keywords:
demonstration, Right-Bank Ukraine, Congress Poland, Russian EmpireAbstract
The purpose of the study is to clarify the course, number, and geography of spreading the Polish patriotic manifestations, personalization of the participants with the identification of their socio-ethnic origin, highlighting their role in the preparation of the January Uprising of 1863 in Right-Bank Ukraine, as well as their attitude to the manifestations of Ukrainian humanity.
The research methodology is based on the principles of scientificness, historical objectivity, systematic analysis, and application of prosopographic approaches.
The scientific novelty consists in determining the place of the manifestations in the events that followed, describing their symbolism, mainly clothing, specifying the participants’ demands to the supreme power, and revealing the significance of the manifestations for forming Ukrainian national identity. The study has revealed that mainly the Polish ethnic population of the region took part in the demonstrations in Right-Bank Ukraine as a sign of solidarity with the participants of similar anti-government protests in the Congress Poland. The Poles felt the vulnerability of their political and social position in the Russian Empire, and actively participated in public manifestations, expressing their aspirations and ambitions.
Conclusions. The demonstrations in Right-Bank Ukraine were a peaceful attempt to openly show the supreme authorities of the Russian Empire their disagreement with its regional policy. On the other hand, by participating in the religious and political demonstrations, they manifested their solidarity with the participants of anti-government protest movements in the Congress Poland. Through the use of universal symbols, such as national clothing, jewelry, and patriotic songs, as well as via the choice of a church as a public space for expressing protest, the protesters made public their desire to restore the former Polish state. The demonstrations contributed to developing a new ideological trend among Poles called Ukrainophilism, which testified to the formation of Ukrainian national identity and self-identification. It started an even more important process — the decolonization of the Russian Empire.
References
Demidowicz, T. (1991/1992). Carska polityka ustępstw wobec społeczeństwa Krolestwa Polskiego w okresie odwilży posewastopolskiej (1856-1860/1861), Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Historia. 46/47: 229-239. [in Polish].
Sidorova, M. V., Shcherbakova, E. I. (Ed.). (2006). Rossiya pod nadzorom: Otchety III otdeleniya 1827-1869. Moskow. [in Russian].
Obushenkova, L., Pavelko, V., Sukachev, B., Marahov, H. (Ed.). (1963). Obshchestvenno-politicheskoe dviezhenie na Ukraine. 1856-1862 gg. [Sbornik dokumentov]. Suspilnopolitychnyi rukh na Ukraini. 1856-1862. Ruch społeczno-polityczny na Ukrainie. 1856-1862. T. 1. Kyiv. [in Russian].
Deyvis, N. (2008). Bozhe ihryshche. Istoriia Polshchi. Kyiv. [in Ukrainian].
Marahov, G. I. (1967). Polskoe vosstanie 1863 g. na Pravoberezhnoy Ukraine. Kiev. [in Russian].
Karlina, O. (2001). Poskie powstrania narodowe w historiografi i ukraińskiej. Barańska, A., Matwiejczuk, W., Ziołek, J. (Ed.). Polskie powstania narodowe na tle przemian europejskich w XIX wieku; red. A. Lublin. 481-517. [in Polish].
Zashkilniak L. (2013). Polske Sichneve povstannia 1863-1864 rokiv u vysvitlenni suchasnoi ukrainskoi istoriohrafi i. Hoszowska, M., Kawalec, A., Zaszkilniak, L. (Ed.). Galicja a postanie styczniowe. Warszawa — Rzeszow. 393-399. [in Ukrainian].
Kryvosheia, I., Moravets, N. (Ed.). (2017). Polske natsionalne povstannia 1863-1864 rr. na Pravoberezhnii Ukraini: vid mifiv do faktiv. Kyiv. [in Ukrainian].
Hud, B. (2018). Z istorii etnosotsialnykh konfl iktiv. Ukraintsi i poliaky na Naddniprianshchyni, Volyni i u Skhidnii Halychyni v XIX — pershii polovyni XX st. Kharkiv. [in Ukrainian].
Zemskii, Yu. S. (2011). Stratehiia orhanizatsii Sichnevoho povstannia 1863-1864 rr. v Pravoberezhnii Ukraini ta pereshkody yii realizatsii. Istorychnyi arkhiv. Naukovi studii. 6: 26-30. [in Ukrainian].
Zemskii, Yu. (2011). Polski proklamatsii naperedodni Sichnevoho povstannia 1863 r. u borotbi za prykhylnist selian Pravoberezhnoi Ukrainy. Pamiatky: arkheohrafi chnyi shchorichnyk. Kyiv. 12: 3-13. [in Ukrainian].
Zemskyi,Yu. S., Diachok, V. V. (2019). Naratyvni dzherela shchodo dyplomatychnoi hry Yevropeiskykh krain navkolo podii Polskoho povstannia 1863 roku. Universum istorii ta arkheolohii. 2 (27): 175-183. [in Ukrainian]. doi: https://doi.org/10.15421/26190114
Skrypnyk, A. Yu. (2019). Viiskovo-politychni zakhody rosiiskoi vlady pered Sichnevym povstanniam 1863-1864 rr. Viiskovo-naukovyi visnyk. 31: 53-68. [in Ukrainian].
Shandra, V. S. (2014). Sotsialni i politychni naslidky dla Ukrainy polskoho Sichnevoho povstannia 1863 roku. Ukrainskyi istorychnyi zhurnal. 1: 106-119. [in Ukrainian].
Khytrovska, Yu. V. (2018). Pidhotovka do polskoho natsionalno-vyzvolnoho povstannia 1863-1864 rr. v Tsarstvi Polskomu ta yii osoblyvosti na Pravoberezhnii Ukraini. Storinky istorii: Zbirnyk naukovykh prats. 46: 45-54. [in Ukrainian].
Orel, Yu. V. (2017). Horodelska manifestatsiia 1861 roku u svitli dokumentiv. Naukovi zapysky NaUKMA. Istorychni nauky. 194: 41-46. [in Ukrainian].
Bender, R. (1958). Manifestacje religijno-patriotyczne w Lublinie w r. 1861. Roczniki Humanistyczne. 7/2: 303-325. [in Polish].
Bender, R. (1961). Pierwsze wystąpienia patriotyczne mlodzierzy lubelskiej w r. 1861. Rocznik Lubelski. 4: 113-128. [in Polish].
Bender, R. (1961). Ludność miejska Lubelskiego w akcji przedpowstaniowej w latach 1861-1862. Lublin. [in Polish].
Groniowski, K. (1961). Dowodztwo rosyjskie wobec manifestacji warszawskich 1861 roku. Przegląd Historyczny. 4: 724-740. [in Polish].
Kareł, S. (1970). Radom w początkowym okresie manifestacji 1861 roku. Rocznik Naukowo-Dydaktyczny. 35: 161-175. [in Polish].
Kieniewicz, S., Miller, S. I. (Ed.). (1963). Ruch rewolucyjny w 1861 r. w Krolestwie Polskim. Manifestacje na prowincji. Wrocław, Warszawa, Krakow. [in Polish].
Ramotowska, F. (1971). Rząd carski wobec manifestacji patriotycznych w Krolestwie Polskim w latach 1860-1862. Wrocław, Warszawa, Krakow. [in Polish].
Ramotowska, F. (2018). Warszawa przedstyczniowa. Przebudzenie: „rewolucja moralna”. Warszawa. [in Polish].
Krochmal, A. (2013). Kościoł unicki w Galicii i na Chełmszczyźnie wobec manifestacji patriotycznych i powstania styczniowego. Teka Komisji Historycznej. 10: 47-77. [in Polish].
Kieniewicz, S. (2009). Powstanie styczniowe. [Ed.3]. Warszawa. XVI. [in Polish].
Poznanskiy, B. S. (1913). Vospominaniya. Moskow. [in Russian].
Wiengierow, Ł. (1956). O pobycie Władysława Mickiewicza na Ukrainie (Według niewydanych materiałow archiwalnych). Kwartalnik Instytutu Polsko-Radzieckiego. 1 (14): 293-299. [in Polish].
Dąbkowsli W. (1990). Sprawa pułkownika Włodzimierza Dobrowosliegp. Przgląd Historyczny. 81/3-4: 507-535. [in Polish].
Usenko, P. H. (2013). Zhyttievyi podvyh Zygmunta Serakovskoho (do 150-richchia povstannia 1863 r.). Ukraiskyi istorychnyi zhurnal. 5: 100-116. [in Ukrainian].
Diakov, V. A. (1967). Deyateli russkogo i polskogo osvoboditelnogo dvizheniya v tsarskoy armii 1856-1865: (Biobibliograficheskiy slovar). Moskow. [in Russian].
(2015). Spiewnik pieśni patriotycznych. Warszawa. [in Polish].
Barańska, A. (2022). Udział i rola kobiet w powstaniu styczniowym. Przegląd Nauk Humanistycznych. XXI/1: 125-171. [in Polish]. doi: https://doi.org/10.18778/1644-857X.21.01.04
Marahov, G. I. (1984). Kievskiy universitet v revolutsionno-demokraticheskom dvizhenii. Kiev. [in Russian].
Marachow, G. (1958). Stefan Bobrowski i tajna drukarnia w Kijowie (1861-1862). Przegląd Historyczny. 49/4: 700-713. [in Polish].
Snytko, T. G. (1960). Studencheskoe dvizhenie v russkih universitetah v nachale 60-h godov i vosstanie 1863 g. Koroluk, V. D., Miller, I. S. (Ed.). Vosstaniie 1863 g. i russko-polskie revolutsionnye sviazi 60-h godov. Sb. statei i mater. Moskow. 176-322. [in Russian].
Micel, M. (1995). Uczesnicy Powstania Styczniowego na Ukrainie w kijowskiej twierdzy Kosyj Kaponir. Niepodległość i Pamięć. II/1 (2): 65-80. [in Polish].
Bogdanov, G. V., Diakov, V. A. (1960). Alfavit uchastnikov revolutsionnogo dvizheniya v russkoy armii za 1861-1863 gg. Koroluk, V. D., Miller, I. S. (Ed.). Vosstanie 1863 g. i russko-polskie sviazi 60-h godov Sb. statei i mater. Moskow. 489-637. [in Russian].
Zavadovskyi, A. A. (1999). Poliaky Podilskoi hubernii naperedodni povstannia 1863-1864 rr. Poliaky na Khmelnychchyni: pohliad kriz viky: Zb. nauk. pr. Khmelnytskyi. 210-214. [in Ukrainian].
Lehun, Yu. (2017). Vysvitlennia obstavyn perebihu povstannia 1863 r. na Podilli v dokumentakh Derzhavnoho arkhivu Rosiiskoi federatsii. Kryvosheia, I., Moravets, N. (Ed.). Polske natsionalne povstannia 1863-1864 rr. na Pravoberezhnii Ukraini: vid mifiv do faktiv. Kyiv. 26-41. [in Ukrainian].
Shtakelberg, Yu. I. (1968). Ob emblematike polskogo vosstaniya 1863 g. Diakov, V. A., Miller, I. S., Obushenkova, L. A. (Ed.). Sviazi revolutsionerov Rossii i Polshi v XIX — nachale XX v. Moskow. 81-95. [in Russian].
Koroliuk, V. D. (Ed.). (1964). Obshchestvenno-politicheskoe dviezhenie na Ukraine. 1863-1864 gg. [Sbornik dokumentov]. Suspilno-politychnyi rukh na Ukraini. 1863-1864. Ruch społeczno-polityczny na Ukrainie. 1863-1864. T. 2. Kiev. [in Russian].
Tyszkiewicz, J. (1998). Biżuteria patriotyczna w Polsce XIX-wiecznej. Niepodległość i Pamięć. 10; 111-120. [in Polish].
Marahov, G. I. (1981). Sotsialno-politicheskaya borba na Ukraine v 50—60-e gody XIX veka. Kiev. [in Russian].
Yartsun, Yu. (2017). “Patriotychnyi harderob” shliakhty Kyivshchyny v seredyni XIX stolittia. Nad Wislą i Dnieprem. Polska i Ukraina w przestrzeni — przeszłość i terazźniejszość. Nad Visloiu i Dniprom. Polshcha i Ukraina v yevropeiskii perspektyvi. Toruń, Kyiv. 19-23. [in Ukrainian].
Donik, O. (2020). Mizh potuhoiu imperii Romanovykh i zmahanniamy navkolo novoi Rechi Pospolytoi: ukrainski konteksty polskoho povstannia 1863 r. Boriak, H. (Ed.). Academia. Terra Historiae. Studii na poshanu Valeriia Smoliia: u 2-kh kn. Kn. 1: Prostory istorii. Kyiv. 125-133. [in Ukrainian].
Shpoper, D. (2006). Politicheskie initsiativy polskoy shlakhty v Zapadnykh huberniyakh Rossiyskoi imperii nakanune vosstaniya 1863 goda. Otechestvennaya istoriya. 3: 90-103. [in Russian].
Shandra, V. (2020). Dvorianski zibrannia Podilskoi hubernii (1860-ti roky — pochatok XX st.): metamorfozy i naslidky. Boriak, H. (Ed.). Academia. Terra Historiae. Studii na poshanu Valeriia Smoliia: u 2-kh kn. Kn. 1: Prostory istorii. Kyiv. 361-377. [in Ukrainian].
Yekelchyk, S. (2010). Ukrainofily. Svit ukrainskykh patriotiv druhoi polovyny XIX stolittia. Kyiv. [in Ukrainian].
Pravoberezhets, V. [Lypynskyi, V]. (1997). Za shcho my povynni diakuvaty Volodymyru Antonovychu. Korotkyi, V., Ulianovskyi, V. (Ed.). Syn Ukrainy: Volodymyr Bonifatiiovych Antonovych: u 3 t. T. 1. Kyiv. 102-104. [in Ukrainian].
Antonovych, V. (1995). Moia ispoved. Otvet panu Padalitse (po povodu stati v VII knizhke “Osnovy”: “Chto ob etom dumat?” i pisma h. Padalitsy v X knizhke. Todiichuk, O., Ulianovskyi, V. (Ed.). Antonovich, V.B. Vybrani istorychni ta publitsystychni tvory. Kyiv. 78-90. [in Ukrainian].
