Marginalism in Historical and Bibliographic Research: Handwritten Provenances of 18th Century Editions (Source Analysis of the Works of M. Rubczyński, 1707-1794)
DOI:
https://doi.org/10.15407/uhj2024.06.220Keywords:
marginal studies, provenance, old prints, Marcin Rubczyński, recollection works, Order of CarmelitesAbstract
The purpose is to use factual material to show the role of marginalism in historical and bibliographic research and to shed light on their distribution and living conditions in the 18th — 20th centuries based on the source-scientific analysis of the manuscript provenance of copies of M. Rubczyński’s works.
The research methodology is based on the universal research methods of historical science, which are based on the principles of historicism, systematicity, and scientific objectivity, namely methods of source heuristics, criticism of sources, and quantitative and comparative methods. The methodological tools used for the study of ancient printed monuments are bibliographic and paleographic methods.
Scientific novelty. Copies of M. Rubczyński’s printed works, presented in such a quantity (91 copies of 11 editions of 9 works) and informative form (texts of handwritten provenances, migration schemes of copies), have not been the object of historical and bibliographic research until now.
Conclusions. New factual material on the distribution and circulation of M. Rubczyński’s works has been introduced into scientific circulation. Source analysis of handwritten provenances established the names of the owners of the old prints and the places of storage in the second half of the 18th century, 19th and 20th centuries. Documentary evidence confirms the popularity of his works in Catholic and Greek-Catholic monastic centers.
References
Dmytriienko, M. F., Voicekhivska, I. N. (1990). Marginalii i marginalistyka. Ukrainskyj istorychnyj zhurnal. 3: 41-53. [in Ukrainian].
Dmytriienko, M. F., Voicekhivska, I. N. (1998). Marginalistyka. Dzhereloznavstvo istorii Ukrainy: Dovidnyk. Kyiv. 54-55. [in Ukrainian].
Dmytriienko, M. F., Voicekhivska, I. N. (2008). Marginalistyka. Specialni istorychni dyscypliny. Dovidnyk. Navchalny posibnyk. Kyiv. 350-358. [in Ukrainian].
Dmytriienko, M. F., Voicekhivska, I. N. (2009). Marginalistyka. Entsyklopediia istorii Ukrainy. Kyiv. 6: 504. [in Ukrainian].
Tsiborovska-Rymarovych, I. (2022). Proveniiencii starodrukiv yak obiekt knyhoznavchykh doslidzhen i dzherelo mikroistorii. Zapysky Naukovoho tovarystva imeni Shevchenka. Lviv. 275: Praci Komisii specialnych (dopomizhnych) istorychnykh dyscyplin. 430-442. [in Ukrainian].
Bondar, N. P. (2008). Marginalii kyivskoho vydannia Molytvoslova 1742 roku yak dzherelo do genealogii rodu Borozn. Ukrainska biografistyka: Zb. nauk. prac. Kyiv. 4: 82-97. [in Ukrainian].
Bondar, N. P. (2008). Proveniiencii vilenskykh vydan Yevangelia 1575 i 1600 rokiv z fondiv Natsionalnoi biblioteky Ukrainy imeni V. I. Vernadskoho yak dzherelo istoryko-knyhoznavchykh doslidzhen. Visnyk Lvivskoho universytetu. Seria knyhoznavstvo, bibliotekoznavstvo ta informaciini tekhnologii. Lviv. 3: 31-37. [in Ukrainian].
Bondar, N. P. (2009). Kyrylychni starodruky XVI-XVII st. z fondiv Natsionalnoi biblioteky Ukrainy imeni V. I. Vernadskoho, shcho pohodiat iz volynskykh zbirok. Stary Lutsk. Lutsk. VI: 157-175. [in Ukrainian].
Zabolotna, N. (2006). Pamiatky pivdenno-slovianskoho kyrylychnoho knyhodrukuvannia u viddili starodrukiv ta ridkisnykh vydan NBUV. Bibliotechny visnyk. 3: 11-20. [in Ukrainian].
Zabolotna, N. (2007). Marginalii u pochaivskikh kyrychnykh starudrukakh (na materialakh fondiv viddilu starodrukiv ta ridkisnykh vydan Natsionalnoi biblioteky Ukrainy imeni V. I. Vernadskoho. Ukrainska istorychna ta dialektna leksyka: Zb. nauk. prac. Lviv. 5: 100-110. [in Ukrainian].
Zabolotna, N. (2011). Diialnist tserkovnykh bratstv v Ukraini seredyny XVIII-XIX st. za materialamy pokrainikh zapysiv na kyrylychnykh starodrukakh. Bibliotechny visnyk. 3: 42-51. [in Ukrainian].
Kachur, I. (2008). Marginalni zapysy yak dzherelo doslidzhennia istorii chytatstva Zachidnoi Ukrainy XVIII-XIX st. Zapysky Lvivskoi naukovoi biblioteky im. V. Stefanyka. Lviv. 1 (16): 3-25. [in Ukrainian].
Kachur, I. (2009). Marginalni zapysy yak dzherelo doslidzhennia retseptsii frantsuzkoi knyhy v Halychyni u 2-i pol. XVIII st. Bibliotechny visnyk. 3: 30-34. [in Ukrainian].
Kachur, I. (2007). Starodruky z bibliotek sanotskoho dukhovenstva u fondakh Lvivskoi naukovoi biblioteky im. V. Stefanyka NAN Ukrainy. Zapysky Lvivskoi naukovoi biblioteky im. V. Stefanyka. Lviv. 15: 3-20. [in Ukrainian].
Tsiborovska-Rymarovych, I. (2010). Marginalni zapysy starodrukiv katolytskykh monastyriv XVI-XVIII st. na etnichnykh ukrainskykh zemlakh yak dzherelo do istorii formuvannia monastyrskykh bibliotechnykh fondiv. Naukovi praci Natsionalnoi biblioteky Ukrainy imeni V. I. Vernadskoho. Kyiv. 28: 266-287. [in Ukrainian].
Tsiborovska-Rymarovych, I. (2015). Proveniientsii starodrukiv Berdychivskoho monastyria bosykh karmelitiv yak dzherelo do istorii formuvannia bibliotechnoho fondu. Biblioteka. Nauka. Komunikatsia. Materialy Mizhnar. nauk. konferencii (Kyiv, 6-8 zhovtnia 2015). Kyiv. 1: 205-207. [in Ukrainian].
Tsiborovska-Rymarovych, I. (2016). Rukopysni proveniientsii ta vlasnytski knyzhkovi znaky yak dzherelo do istorii formuvannia knyzhkovoho fondu biblioteky Ostrozkoho yezuitskoho kolegiumu. Ostrozka davnyna. Ostroh. 4: 49-68. [in Ukrainian].
Shamrai, M. (2005). Marginalii v starodrukakh kyrylychnoho shryftu XV-XVII st. z fondu Natsionalnoi biblioteky Ukrainy imeni V. I. Vernadskoho. Kyiv. [in Ukrainian].
Kocowski, B. (1951). Zadania i metody badań proweniencyjnych w zakresie starych drukow. Przegląd biblioteczny. 19 (1-2): 72-84. [in Polish].
Person, D. (1994). Provenance Research in Book History. A Handbook. London.
Pidłypczak-Majerowicz, M. (2014). Badania proweniencyjne w bibliotekach kościelnych. Biuletyn Bibiliotek Kościelnych FIDES. 1 (38): 3-13. [in Polish].
Pidłypczak-Majerowicz, M. (2019). Stare druki proweniencji zakonnej w Bibliotece Ossolineum. Wrocław. [in Polish].
Sipayłło, M. (1975). O metodzie badadń proweniencyjnych starych drukow. Z badań nad Polskimi Księgozbiorami Historycznymi / red. Barbara Bieńkowska. Warszawa. 1: 9-30. [in Polish].
Franczyk-Cegla, A. (2018). O zadaniach i metodologii badań proweniencyjnych w bibliologii na przkładzie badań nad kolekcją Baworovianum. Biblioteka Nostra. Śląski Kwartalnik Naukowy. 4 (54): 69-84. [in Polish].
Panek, B. (1997). Prowinciałowie karmelitow na ziemiach polskich (1397-1997). Spekulum Christianum: pismo historyczno-spoleczne. 4 (2): 43-83. [in Polish].
Kolak, W. (1991). Rubczyński Marcin. Polski słownik biografichny. Krakow. 32/4 (135): 561-562. [in Polish].
"Kolak, W. Rubczyński Marcin. Internetowy polski słownik biograficzny. [in Polish].
Grzebień, L. (1982). Rubczyński Marcin (1707-1794). Słownik polskich teologow katolickich. Pod red. H. E. Wyczawskiego OFM. T. 3. Warszawa. [in Polish].
Kachur, I. (2021). Diialnist rodyny Shlichtyniv (1755-1785) u konteksti pryvatnoho knyhovydannia Lvova XVIII stolittia: monohrafia-kataloh. Lviv. [in Ukrainian].
Tsiborovska-Rymarovych, I. (2019). Drukarnia Berdychivskoho monastyria bosykh karmelitiv: istoria ta vydavnycha diialnist. 1758-1844. Kyiv. [in Ukrainian].
Tsiborovska-Rymarovych, I. (2020). Vydannia drukarni Lutskoho dominikanskoho monastyria (1787-1836) u fondakh Natsionalnoi biblioteky Ukrainy imeni V. I. Vernadskoho. Knyhoznavche doslidzhennia. Poprymirnykovyi opys. Kyiv. [in Ukrainian].
Gwoiździk, J. (2004). Księgozbior benedyktynek lwowskich klasztoru pw. Wszystkich Świętych. Katalog starych drukow / pod red. Jana Malickiego. Katowice. [in Polish, in Latin].
Miławicki, M. (2019). Wydania łuckiej drukarni dominikańskiej w zbiorach starych drukow Biblioteki Kollegium Fiłosoficzno-Teologicznego OO. Dominikanow w Krakowie. Vydavnychyi rukh v Ukraini: seredovyshche, artefakty. Lviv. 35-43. [in Polish].
Tsiborovska-Rymarovych, I. (2009). Tvory teoloha-yezuita Georgiia Gengela u fondakh Natsionalnoi biblioteky Ukrainy imeni V. I. Vernadskoho: istoryko-knyhoznavcha kharakterystyka prymirnykiv. Naykovi pratsi Natsionalnoi biblioteky Ukrainy imeni V. I. Vernadskoho. Kyiv. 24: 216-250. [in Ukrainian].
Grzebień, L. (1975). Oranizacia bibliotek jesuitskich w Polsce od XVI do XVIII wieku. Archiwa, Biblioteki i Muzea Koscielne. Lublin. 30: 223-278. [in Polish]. doi: https://doi.org/10.31743/abmk.7036
Ciborowska-Rymarowycz, I. (2015). Orientalista Tadej Juda Krusiński (1675-1756) i egzemplarze jego prac w bibliotekach klasztornych i prywatnych XVIII wieku. Bibliotekarz Podlaski. Białystok. XVI, nr 1 (XXX): 11-34. [in Polish].
Kononenko, I. (Comp.). (2023). Polonika XVI-XVIII st. u fondi Tsentralnoi naukovoi biblioteky Kharkivskoho natsionalnoho universytetu imeni V. N. Karazina: kataloh. Kharkiv; Cracow. [in Ukrainian, Polish, Latin, German, Franch].
Pozichovska, S. V., Pozichovski, O. L. (Comps.). (2006). Starodruky Rechi Pospolytoi XVII-XVIII st.st. u Volynskykh knyhozbirniakh: kataloh. Lutsk. [in Ukrainian, Polish, Latin].
Kachur, I. (2018). Autorskie autografy na egzemplarzach starych drukow XVI-XVIII zachowanych we Lwowskiej Narodowej Naukowej Bibliotece Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Z badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi. Warszawa. 12. 89-121. [in Polish]. doi: https://doi.org/10.33077/zbkh.2018.12.kachur
Almes, I. (2017). Carmelitana u bibliotekakh vasyliianskykh monastyriv Lvivskoi yeparkhii XVIII st. / Las obras carmelitanas en las bibliotecas de conventos basilios de la Eparquia de Lviv del siglo XVIII. Sviata Teresa vid Isusa i Ukraina — Santa Teresa de Jesus y Ucraina: nauk. Zbirnyk. Lviv. 174-213. [in Ukrainian].
Nedilskyi, A. V. (2017). Dvisti piatdesiat ridkisnykh starodrukiv kraieznavchoi biblioteky A. Nedilskoho. Lviv. [in Ukrainian, Polish, Latin].
(2012). Zibrannia ukrainskykh starodrukiv XVI-XVIII stolit. [Pryvatna kolektsiia V. A. Hayduka]. Kyiv. [in Ukrainian].
