Testaments of Volynian Townspeople of Early Modern Times: Heuristic Capabilities of Sources and Research Tools
DOI:
https://doi.org/10.15407/uhj2022.01.004Keywords:
testaments, testamentology, methodological tools, European historiography, urban society, early modern times, VolynAbstract
The purpose of the study: to outline new approaches in the study of testamentary issues and heuristic possibilities of acts of the last will of the inhabitants of the towns of the Volynian Voivodeship in early modern times.
The article considers various methods of research of testamentary problems in the line of New Social History: historical, cultural and social anthropology, comparative-historical, micro-historical, everyday history.
Scientific novelty. For the first time in Ukrainian historiography the methodological tools of research of testamentary problems are outlined and potential possibilities of these sources are opened.
Conclusions. As the latest developments of historians show, wills as multifaceted sources are suitable for research not only a number of basic problems of social and economic history, but also much broader topics. In the arsenal of researchers of testamentary problems is a variety of methodological tools, represented by different areas of the New Social History. Due to its interdisciplinarity, this topic quickly became a place of active dialogue between representatives of various fields of humanities in European historiography, but Ukrainian material in this diversity is practically not represented. The article outlines the prospects for further research, shows that Ukrainian testamentology has great prospects and a wide field of research.
References
Adamska, A. (2013). “Stąd do wieczności”: Testament w perspektywie piśmienności pragmatycznej na przełomie średniowiecza i epoki nowożytnej. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, LXI, 2, 185–200. [in Polish].
Ar’es, F. (1992). Chelovek pered litsom smerti. Pod red. A.Gurevicha. Moskva. [in Russian].
Augustyniak, U. (2021). Mieszkańcy Rzeczypospolitej w podróży – ludzie a rzeczy w XVI–XVIII w. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 69 (3), 380–381. [in Polish]. doi: https://doi.org/10.23858/KHKM69.2021.3.006
Barański, J. (2007). Świat rzeczy: zarys antropologiczny. Kraków. [in Polish].
Bilous, N. (2011). Testamenty kyian seredyny XVI – pershoi polovyny XVII st. Kyiv. [in Ukrainian].
Biłous, N. (2017). Testamenty mieszkańców miast Wołynia od końca XVI – do początku XVIII w.: Katalog. Warszawa. [in Polish].
Bilous, N. (2019). Funeralna kultura rannomodernoho ukrainskoho sotsiumu: istoriohrafiia problemy. Istoriohrafichni doslidzhennia v Ukraini, 30, 213–243. Kyiv. [in Ukrainian].
Bilous, N. (2021). Za krok do Vichnosti: Meshkantsi mist Volyni u svitli testamentiv kintsia XVI–XVII st. Kyiv. [in Ukrainian].
Bogucka, M. (2006). Historia kultury materialnej a postmodernizm: Kilka uwag do modnego tematu. O rzeczach minionych: Scripta rerum historicarum Annae Rutkowska-Płachcińska oblata. Red. M. Młynarska-Kaletynowa, J. Kruppé. Warszawa. [in Polish].
Chiffoleau, J. (1980). La Comptabilité de l’au-dela: les homes, la mort et la religion dans la région d’Avignon à la fin du Moyen Age (vers 1320 – vers 1480). Roma. [in French].
Jišová, K. (2013). Późnośredniowieczne testamenty z ziem czeskich: Możliwości i ograniczenia badań. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, LXI, 2, 213–214. Warszawa. [in Czech].
Justyniarska-Chojak, K. (2013). „Będąc dobrej pamięci i zdrowy na umyśle” – pamięć w testamentach mieszczańskich z terenu małopolski (XVI–XVIII w.). Historia – pamięć – tożsamość w edukacji humanistycznej, 1: Historia i edukacja. Red. B. Popiołek, A. Chłosta-Sikorska, U. Kicińska, 117–127. Kraków. [in Polish].
Klonder, A. (2006). Czeska i polska koncepcja historii kultury materialnej: Rozważania nad ewolucją kierunku badawczego w ostatnim ćwierćwieczu. O rzeczach minionych: Scripta rerum historicarum A. Rutkowska-Płachcińska oblata. Red. M. Młynarska-Kaletynowa, J. Kruppé, 145–156. Warszawa. [in Polish].
Kowalski, K. M. (1996). Artefakty jako źródło poznania: Studium z teorii nauki historycznej. Gdańsk. [in Polish].
Kryvosheia, I., Kryvosheia, I. (2019). Testamenty kozatskoi starshyny Hetmanshchyny druhoi polovyny XVII st. yak dzherelo istorii povsiakdennia. Ukrainskyi istorychnyi zhurnal, 5, 147–165. [in Ukrainian]. doi: https://doi.org/10.15407/uhj2019.05.147
Krzenck, Th. (2017). Bömische Bürgertestamente des 15. Jahrhunderts. Quellen zur Geschichte und Landeskunde Ostmitteleuropas, 9, Marburg. [in German].
Lafage, V. (2007). Punir, récompenser: l’enseignement des testaments montpelliérains (1554–1622). Seizième Siècle, 3, 225–248. [in French]. doi: https://doi.org/10.3406/xvi.2007.926
Levi, Dzh. (2010). Pro mikroistoriiu. Novi perspektyvy istoriopysannia, 119–143. Kyiv. [in Ukrainian].
Manikowska, H. (2020). W poszukiwaniu źródła „totalnego”: Najważniejsze kierunki badań nad testamentami ludności miejskiej w XIII–XVIII w. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 1, 19–36. [in Polish]. doi: https://doi.org/10.23858/KHKM68.2020.1.002
Medick, H. (1994). Micro-Historie. Sozialgeschichte, Alltagsgeschichte, Mikro-Historie: Eine Diskussion. Hrsg. W. Schulze, 40–53. Göttingen. [in German].
Nodl, M. (2010). Średniowieczny testament jako anomalia. Dom, majątek, klient, sługa: Manifestacja pozycji elit w przestrzeni materialnej i społecznej (XIII–XIX w.). Red. M. R. Pauk, M. Saczyńska, 149–160. Warszawa. [in Polish].
Olszewski, W. (1998). Testament jako źródło do badań życia miasta w średniowieczu. Archaeologia Historica Polona, 7, 79–92. Toruń. [in Polish].
Popruzhna, A. (2015). Smert u pokhodi, abo pokhovalni praktyky kozatskoi starshyny druhoi polovyny XVII–XVIII st. Sivershchyna v istorii Ukrainy, 8, 116–119. Hlukhiv. [in Ukrainian].
Pośpiech, A. (1992). Pułapka oczywistości: Pośmiertne spisy ruchomości szlachty wielkopolskiej z XVII w. Warszawa. [in Polish].
Rak, P. (1998). Kadaňské knihy trhů a testamentů z let 1465–1603 a testamentárni praxe v Kadani od poloviny 15. stoleti do počatku 17. stoleti. Sbornik archivnich praci, 48, 2, 3–106. [in Czech].
Repyna, L. (1998). „Novaja istoricheskaja nauka” i sotsialnaja istorija. Moskva. [in Russian].
Riker, P. (2000). Pamiat. Istorija. Zabvenija. Moskva. [in Russian].
Voronchuk, I. (2015). Nova sotsialna istoriia ta perspektyvy ukrainoznavchykh doslidzhen. Ukrainoznavstvo, 2, 61–63. [in Ukrainian].
Vovelle, M. (2009). La morte e l’Occidente: Dal 1300 ai giorni nostri. Roma; Bari. [in Italian].
Wysmułek, J. (2015). Testamenty mieszczan krakowskich (XIV–XV w.). Warszawa. [in Polish].
Zaremska, A. (1997). Człowiek wobec śmierci: wyobrażenia i rytuały. Kultura Polski średniowiecznej, XIV–XV w. Red. B. Geremek, 485–510. Warszawa. [in Polish].
