МОЖЛИВОСТІ ЦИТОЛОГІЧНОЇ ДІАГНОСТИКИ В ПЕРЕДОПЕРАЦІЙНОМУ ПРОГНОЗУВАННІ РАДІОЙОДРЕЗИСТЕНТНОСТІ КЛІТИН ПАПІЛЯРНОГО РАКУ ЩИТОПОДІБНОЇ ЗАЛОЗИ
Ключові слова:
папілярна карцинома щитоподібної залози, метастази, радіойодчутливість, фенотипічна гетерогенність, кістозна дегенерація, тиреоїдна пероксидаза, передопераційне прогнозування.Анотація
Мета: порівняльне дослідження субклональної структури популяцій тиреоцитів радіойодрезистентних та радіойодчутливих метастазів папілярного
раку щитоподібної залози та виявлення цитологічних особливостей тиреоцитів, які можуть бути використані при розробці методів прогнозування розвитку радіойодрезистентності. Об’єкт і методи: цитоморфологічні та імуноцитохімічні дослідження проводили на матеріалі тонкоголкових
пункційних аспіраційних біопсій 90 первинних папілярних карцином та їх метастазів, а також на матеріалі 122 метастазів, виявлених у післяопераційний період (97 — радіойодрезистентні, 25 — радіойодчутливі метастази). Результати: порівняльне дослідження цитологічних характеристик
тиреоцитів у пунктатах метастазів виявило існування фенотипічної гетерогенності епітелію радіойодрезистентних метастазів порівняно з радіойодчутливими, що проявляється наявністю особливих клітинних субпопуляцій, які відсутні в первинних карциномах та радіойодчутливих метастазах. Уперше розроблено методи прогнозування радіойодрезистентності
післяопераційних метастазів та ефективності радіойодтерапії на основі
виявлення в пунктатах метастазів кістозної дегенерації та експресії тиреоїдної пероксидази. Висновки: для визначення тактики лікування (радіойодтерапія чи хірургічне втручання) на основі прогнозування радіойодрезистентності можуть бути використані показник частоти (%) експресії тиреоїдної пероксидази та виявлення цитологічних ознак кістозної дегенерації.
Дослідження не окремих цитологічних та імуноцитохімічних характеристик
клітин папілярного раку щитоподібної залози та їх метастазів, а комплексу
фенотипічних ознак (об’єднання клітин у різні субпопуляції) є новітнім цитологічним підходом, який дозволяє прогнозувати радіойодрезистентність
та агресивність папілярних карцином.
Посилання
Dzepina D, Zurak K, Petric V, et al. Pathological characteristics and clinical perspectives of papillary thyroid cancer: study of 714 patients. Eur Arch Otorhinolarygol 2014; 71 (1): 41–8.
Lei S, Ding Z, Ge J, Zhao D. Association between prognostic factors and clinical outcome of well-differentiated thyroid
carcinoma: a retrospective 10-year follow-up study. Oncol Lett 2015; 10 (3): 1749–54.
Markovina S, Grigsby PW, Schwarz JK, et al. Treatment approach, surveillance, and outcome of well-differentiated thyroid cancer in childhood and adolescence. Thyroid 2014; 24 (7): 1121–6.
Dadu R, Devine C, Hernandez M, et al. Role of salvage targeted therapy in differentiated thyroid cancer patients who failed first-line sorafenib. J Clin Endocrinol Metab 2014; 99: 2086–94.
Haugen BR, Alexander EK, Bible KC, et al. 2015 American Thyroid Association management guidelines for adults patients with thyroid nodules and differentiated thyroid cancer: The American Thyroid Association Guidelines Task Force on Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer. Thyroid 2016; 26 (1): 1–133.
Pacini F, Yasuhiro I, Luster M. Radioactive iodine-refractory differentiated thyroid cancer: unmet needs and future directions. Expert Rev Endocrinol Metab 2012; 7(5): 541–4.
Pfister DG, Fagin JA. Refractory thyroid cancer: a paradigm shift in treatment is not far off. J Clin Oncol 2008; 26 (29):
–4.
Zelinskaya AV. The possibility of cytological diagnostics in preoperative prognosis of tumor behavior and the choice of adequate therapy. Endocrinology 2018; 23 (1): 47–53.
Deandreis D, Ghuzlan A, Leboulleux S, et al. Do histological, immunohistochemical, and metabolic (radioiodine and
fluorodeoxyglucose uptakes) patterns of metastatic thyroid cancer correlate with patient outcome? Endocr Relat Cancer 2011; 1 (18): 159–69.
Castro MR, Bergert ER, Goellner JR, et al. Immunohistochemical analysis of sodium iodide symporter expression
in metastatic differentiated thyroid cancer: correlation with radioiodine uptake. J Clin Endocrinol Metab 2001; 86: 5627–32.
Min JJ, Chung JK, Lee Y, et al. Relationship between expression of the sodium/iodide symporter and (131)I uptake in recurrent lesions of differentiated thyroid carcinoma. Eur J Nucl Med 2001; 28: 639–45.
Xing M, Westra WH, Tufano RP, et al. BRAF mutation predicts a poorer clinical prognosis for papillary thyroid cancer. J Clin Endocrinol Metab 2005; 90 (12): 6373–9.
Bozhok YuM‚ Tavokina LV, Epstein EV. The new things in diagnostic of thyroid cancer. Optimal combination of morphological and immunocytochemistry research methods of punctious materials. Medicinal announcer (USA) 1996: 138 (1): 40–3.
Liu Ying Y, Marcel P, Stokkel L, et al. Bexarotene increases uptake of radioiodide in metastases of differentiated thyroid carcinoma. Eur J Endocrinol 2006; 154: 525–31.
Pulcrano M, Boukheris H, Talbot M, et al. Poorly differentiated follicular thyroid carcinoma: prognostic factors and relevance of the histological classification. Thyroid 2007; 17: 639–46.
Dralle H, Schwarzrock R, Lang W, et al. Comparison of histology and immunohistochemistry with thyroglobulin serum levels and radioiodine uptake in recurrences and metastases of differentiated thyroid carcinomas. Acta Endocrinol (Copenh) 1985; 108 (4): 504–10.
Zelinska HV. Method for prediction of effectiveness of radioiodine therapy of post-operative metastases of papillary cancer of thyroid gland (Рat. № 86375 UA). Publ. 25.12.2013. Bul. № 24 (in Ukrainain).
Chen Wang, Xin Zhang, Hui Li. Quantitative thyroglobulin response to radioactive iodine treatment in predicting radioactive iodine-refractory thyroid cancer with pulmonary metastasis PLoS One 2017; 12 (7): e0179664.