ТРЕНДИ ЗМІН У ЗОВНІШНІЙ ПОЛІТИЦІ КИТАЮ В КОНТЕКСТІ ФОРМУВАННЯ НОВОГО СВІТОВОГО ПОРЯДКУ: ЕКОНОМІЧНІ ТА ПОЗАЕКОНОМІЧНІ ВИМІРИ

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.15407/economyukr.2025.02.047

Ключові слова:

міжнародна економічна політика; міжнародні економічні організації; світовий (глобальний, міжнародний) порядок; глобальна безпека; стратегічні ініціативи Китаю

Анотація

Проаналізовано новітні тренди в міжнародній економічній і позаекономічній політиці Китаю, які виразно виявили себе за останні роки, особливо в умовах нинішньої глобальної безпекової кризи. Головну увагу приділено еволюції політико-економічних пріоритетів країни в міжнародній сфері, змінам у політиці стосовно глобальних і регіональних економічних організацій та їх впливу на систему світового порядку і стан міжнародної безпеки.

Показано, що ухвалені Китаєм за останні роки стратегічні ініціативи активізують поширення альтернативних поглядів на світовий порядок на основі реалізації принципу багатополярності, утвердження альтернативної моделі процесу глобалізації, міжнародного розвитку на підставі стратегічної концепції «Спільне майбутнє для людства». Ця політика має системний характер і стратегічно орієнтована на істотну зміну чинних механізмів глобального регулювання. Цей міжнародний курс Китаю розглядається Заходом як стратегічний виклик і започаткував період стратегічної конкуренції за майбутній формат світоустрою, а також спричинив тенденції фрагментації світової економіки.

Підкреслено необхідність широкого глобального співробітництва, а не глобального протистояння і ведення військових дій у процесі переходу до оновленого світового порядку. Значний вплив на цей процес матимуть майбутній формат розв’язання глобальної безпекової кризи і завершення російсько-української війни. Обгрунтовано, що Китай може сказати своє вагоме слово в цьому процесі на основі торжества сили права, від чого істотно залежатимуть майбутній рівень довіри до глобальних ініціатив Китаю і можливості їх імплементації. 

Посилання

Bulbeniuk, S. (2022). Geopolitical and geoeconomic ambitions and “soft power” of China: comments on the discourse on the features of promotion and approval. Chinese Studies. No. 2. P. 39-53. https://doi.org/10.51198/chinesest2022.02.039 [in Ukrainian].

Demianchuk, O. (2018). The project «One belt, one way»: Chinese geostrategy. Precarpathian bulletin of the Shevchenko scientific society. No. 5 (49). P. 179-186. URL: http://nbuv.gov.ua/UJRN/Pvntsh_2018_5_17 [in Ukrainian].

Dikarev, O., Shostak, L. (2018). Chinese strategy of «one belt and one way». Market Relations Development in Ukraine. No. 5 (204). P. 69-78. URL: http://nbuv.gov.ua/UJRN/frvu_2018_5_12 [in Ukrainian].

Stafiichuk, V., Matviienko, V., Matviienko, N. (2024). The Chinese concept of a multipolar world and its threats to Ukraine. Economic and social geography. Vol. 91. P. 6-18. https://doi.org/10.17721/2413-7154/2024.91.6-18 [in Ukrainian].

Gerasymchuk, V. (2019). China on the way of globalization 2.0. Economic bulletin of National Technical University of Ukraine "Kyiv Polytechnical Institute". No. 16. P. 78-88. URL: http://nbuv.gov.ua/UJRN/evntukpi_2019_16_11 [in Ukrainian].

Ozerniuk, H., Melnyk, Yu. (2023). China in the international economic organizations of the APR. Politicus. Vol. 1. P. 119-124. https://doi.org/10.24195/2414-9616.2023-1.18 [in Ukrainian].

Likarchuk, D. (2021). China’s foreign policy: conflicts, prospects, new scenarios. Regional Studies. No. 25. P. 26-32. https://doi.org/10.32782/2663-6170/2021.25.5 [in Ukrainian].

Kolodko, G. (2020). The great Chinese transformation: Chinism and the future of the world (article two). Economic Theory. No. 3. P. 5-23. https://doi.org/10.15407/etet2020.03.005 [in Ukrainian].

Granet, M. (1968). La pensée chinoise. Paris, Éditions Albin Michel.

Zhao Xiaochun (2018). In Pursuit of a Community of Shared Future. China’s Global Activism in Perspective. China Quarterly of International Strategic Studies. Vol. 4. No. 1. P. 23-37. https://doi.org/10.1142/S2377740018500082

Qiang Xiaoyun, Cao Jiahan (2023). China's Initiatives and the Development of Shanghai Cooperation Organization: Conceptual Guidance and Cooperative Vision. Shanghai Institutes for International Studies. 13 p. URL: https://www.siis.org.cn/updates/cms/cms/202305/092129189str.pdf

Niu Haibin, Zhou Yuyuan, Lai Yuan, Li Yanliang, Zhou Shengsheng (2023). The Rise of the Global South and China’s Role. SIIS Report. Vol. 31. 19 p. URL: https://www.siis.org.cn/updates/cms/cms/202312/0515002562r3.pdf

Kai He, Feng Liu (Eds.) (2024). China's Bilateral Relations and Order Transition in the Indo-Pacific. Singapore; Hackensack, NJ, World Scientific. 350 p. https://doi.org/10.1142/q0480

Chan, Lai-Ha, Lee, Pak K. (Eds.) (2024). China-US Great-power Rivalry: the competitive dynamics of order-building in the Indo-Pacific. New York, Routledge. 242 p. https://doi.org/10.4324/9781003392958

Li Xing, Javier Vadell (Eds) (2024). China-US Rivalry and Regional Reordering in Latin America and the Caribbean. Abingdon, Oxon; New York, NY, Routledge, Taylor & Francis Group. 290 p. https://doi.org/10.4324/9781032664941

Tudoroiu, T. (2024). The Geopolitics of China's Belt and Road Initiative. London; New York, NY, Routledge, Taylor & Francis Group. 326 p. https://doi.org/10.4324/9781032616001

Ferrana, K. (2024). Why the World Needs China: development, environmentalism, conflict resolution & common prosperity. Atlanta, Clarity Press, Inc. 416 p. URL: https://www.claritypress.com/product/why-the-world-needs-china/

##submission.downloads##

Опубліковано

18.02.2025

Як цитувати

СІДЕНКО, В. (2025). ТРЕНДИ ЗМІН У ЗОВНІШНІЙ ПОЛІТИЦІ КИТАЮ В КОНТЕКСТІ ФОРМУВАННЯ НОВОГО СВІТОВОГО ПОРЯДКУ: ЕКОНОМІЧНІ ТА ПОЗАЕКОНОМІЧНІ ВИМІРИ. Економіка України, 68(2 (759), 47–70. https://doi.org/10.15407/economyukr.2025.02.047

Номер

Розділ

Актуальні питання міжнародної економічної політики