Historycy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w latach 1918-1939
DOI:
https://doi.org/10.15407/uhj2024.01.097Ключові слова:
historia, historycy, dwudziestolecie międzywojenne, Instytut Historii, Katolicki Uniwersytet Lubelski, prozopografia., historia, historycy, dwudziestolecie międzywojenne, Instytut Historii, Katolicki Uniwersytet Lubelski, prozopografiaАнотація
Artykuł prezentuje wyniki badań dotyczące historyków pracujących w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w okresie międzywojennym, tj. w latach 1918—1939. Był to pierwszy okres działalności lubelskiej Wszechnicy, który został przerwany przez wybuch II wojny światowej. Historia była jedną z najważniejszych nauk, uprawianych na Wydziale Nauk Humanistycznych. Kilkunastoosobowa grupa historyków, pracujących w badanym okresie, często ulegała zmianom personalnym. Byli wśród nich badacze o międzynarodowej renomie, np. prof. Stanisław Ptaszycki, przybyły z Uniwersytetu w Petersburgu, czy prof. Stanisław Smolka, były rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i członek międzynarodowych towarzystw naukowych. Ten pierwszy został później Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych, ale dojeżdżał na wykłady z Warszawy do Lublina. Przyczynił się wówczas do rozwoju krajowej archiwistyki. Ministerialną karierę zrobił natomiast prof. Konstanty Chyliński, pracując w stolicy jako wiceminister wyznań religijnych i oświecenia publicznego. Z historyków Kościoła, którzy pracowali wtedy na KUL-u, wymienić należy ks. Jana Czuja, który po wojnie został pierwszym rektorem Akademii Teologii Katolickiej, czy ks. Czesława Falkowskiego, późniejszego biskupa ordynariusza diecezji łomżyńskiej. Dotychczasowe badania nad historykami lubelskimi, prowadzone trzydzieści lat temu, nie dały jednoznacznych wyników, dlatego należy jeszcze raz gruntownie je przeprowadzić. Należy od nowa ustalić liczbę historyków i zastanowić się nad jej charakterystyką. Do tego wybrano metodę prozopograficzną.
Посилання
Nowicki, T. (2018). Instytut Historii. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 1: 353. [in Polish].
Maternicki, J. (1986). Polskie środowisko historyczne lat 1918-1939. Założenia metodologiczne badań, ich organizacja i dotychczasowe wyniki. Maternicki, J. (Ed.). Środowiska historyczne II Rzeczypospolitej. Materiały konferencji naukowych w Krakowie i Lublinie 1984 i 1985. Warszawa. 48-94. [in Polish].
Śladkowski, W. (1986). Tradycje lubelskiego środowiska historycznego. Maternicki, J. (Ed.). Środowiska historyczne II Rzeczypospolitej. Materiały konferencji naukowych w Krakowie i Lublinie 1984 i 1985. Warszawa. 201-216. [in Polish].
Karolewicz, G. (1986). Nauki historyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w okresie międzywojennym. Maternicki, J. (Ed.). Środowiska historyczne II Rzeczypospolitej. Materiały konferencji naukowych w Krakowie i Lublinie 1984 i 1985. Warszawa. 217-267. [in Polish].
Strzeszewski, C. (1986). Lubelskie środowisko historyczne w latach 1918-1939. Wspomnienia. Maternicki, J. (Ed.). Środowiska historyczne II Rzeczypospolitej. Materiały konferencji naukowych w Krakowie i Lublinie 1984 i 1985. Warszawa. 268-274. [in Polish].
Stępnik, A., Wachowicz, B. (1986). Historycy lubelscy okresu II Rzeczypospolitej w świetle kart dokumentacyjnych. Maternicki, J. (Ed.). Środowiska historyczne II Rzeczypospolitej. Materiały konferencji naukowych w Krakowie i Lublinie 1984 i 1985. Warszawa. 275-294. [in Polish].
Karolewicz, G. (1986). Profesor Leon Białkowski (1885-1952) — sylwetka ideowa i działalność popularyzatorska. Maternicki, J. (Ed.). Środowiska historyczne II Rzeczypospolitej. Materiały konferencji naukowych w Krakowie i Lublinie 1984 i 1985. Warszawa. 295-303. [in Polish].
Mańkowski, Z. (1986). Kazimierz Janczykowski, Zygmunt Klukowski, Janusz Peter — nieprofesjonalni historycy Lubelszczyzny 1918-1939. Maternicki, J. (Ed.). Środowiska historyczne II Rzeczypospolitej. Materiały konferencji naukowych w Krakowie i Lublinie 1984 i 1985. Warszawa. 304-315. [in Polish].
Karolewicz, G., Stępnik, A. (1990). Lubelskie środowisko historyczne w II Rzeczypospolitej. Maternicki, J. (Ed.). Środowiska historyczne II Rzeczypospolitej. Część V. Warszawa. 91-120. [in Polish].
Karolewicz, G., Stępnik, A. (1990). Lubelskie środowisko historyczne w latach 1918-1939. Roczniki Teologiczno-Kanoniczne. 37 (4): 67-92. [in Polish].
Zieliński, Z. (1968). Historia Kościoła na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1918-1968. Roczniki Teologiczno-Kanoniczne. 15 (4): 5-52. [in Polish].
Gigilewicz, E. (Ed.). (2018). Encyklopedia 100-lecia KUL. T. 1-2. Lublin. [in Polish].
Bender, R. (1970). Historia na Wydziale Nauk Humanistycznych KUL (1918-1968). Roczniki Humanistyczne. 18 (2): 141-159. [in Polish].
Cybulak, J. K. (2004). Grupa historyczna i Koło Historykow Studentow Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w okresie międzywojennym (1919-1939). Ziołek, E. (Ed.). Koło Naukowe Historykow Studentow KUL 1919-2004. Księga jubileuszowa. Lublin. 11-36. [in Polish].
Walkusz, J. (2006). Ośrodek kościelnych badań historycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego do 1939 roku. Kościoł w Polsce: Dzieje i kultura. 5: 73-87. [in Polish].
Wodzianowska, I. (2019). Deo et Patrae. Rektor ks. Idzi Radziszewski (1918-1922) — uczony i dzieło. Bujak, G. (Ed.). Katolicki Uniwersytet Lubelski 1918-2018. T. 1: 1918-1944. Lublin — Warszawa. 21-71. [in Polish].
Informatory (Katolickiego) Uniwersytetu Lubelskiego 1918-1939. [in Polish].
Karolewicz, G. (1994). Nauczyciele akademiccy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w okresie międzywojennym. T. 2: Biogramy. Lublin. [in Polish].
Wąsowicz, H. (2018). Ptaszycki Stanisław Ludwik. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 2: 235-236. [in Polish].
Karolewicz, G. (2018). Murat Aleksander, ks. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 2: 79-80. [in Polish].
Filipowicz, M. (2018). Smolka Stanisław. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 2: 351-352. [in Polish].
Brzuszek, B. (2018). Cichowski Henryk OFM. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 1: 114. [in Polish].
Karolewicz, G. (2018). Dragan Marcin Teofil. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 1: 170-171. [in Polish].
Karolewicz, G. (2018). Czuj Jan, ks. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 1: 137-138. [in Polish].
Misiura, G. (2023). Ksiądz Aleksander Murat — student historii i duszpasterz polonijny. Studia Polonijne. 44: 273-292. [in Polish]. doi: https://doi.org/10.18290/sp2344.14
Nowodworski, W. (1967). Bibliografia prac prof. Leona Białkowskiego. Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. 16: 271-282. [in Polish]. doi: https://doi.org/10.31743/abmk.6541
Mazur, C. (1980). Materiały do bibliografi i prac ks. J. Czuja (1886-1957). Miscelanea patristica in memoriam Joannis Czuj. Ediderunt V. Myszor et Ae. Stanula. Studia antiquitatis christianae. Warszawa. 2: 236-243. [in Polish].
Bachulska, H. (1934). Bibliografia prac Stanisława Ptaszyckiego 1877-1934. Archeion. 12: 59-76. [in Polish].
Schletz, A. (1958). Bibliografia prac Ks. Jozefa Umińskiego. Nasza Przeszłość. 18: 313-327. [in Polish].
Karolewicz, G., Wiśniowski, E. (1969). Zarys dziejow Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Kunowski, S., Muller, W., Rechowicz, M., Sułowski, Z., Wojtkowski, A. (Eds.). Księga jubileuszowa 50-lecia Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Lublin. 269-286. [in Polish].
Pawłowska, A. M. (2015). Działalność Towarzystwa Przyjacioł Nauk w Lublinie w latach 1927-1939. Teka Komisji Historycznej Oddziału Lubelskiego Polskiej Akademii Nauk. 12: 145-165. [in Polish].
Magiera, P. (2020). Działalność ks. Jana Czuja w parlamencie Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1922-1935. Studia Sandomierskie. 27: 109-138. [in Polish]. doi: https://doi.org/10.15633/sts.3859
Karolewicz, G. (2018). Konecki Roman. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 1: 533-534. [in Polish].
Karolewicz, G. (2018). Chyliński Konstanty. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 1: 112. [in Polish].
Jemielity, W. (2018). Falkowski Czesław bp. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 1: 216-217. [in Polish].
Karolewicz, G. (2018). Białkowski Leon Ignacy. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 1: 45. [in Polish].
Karolewicz, G. (2018). Kossowski Aleksander. Gigilewicz, E. (Ed.). Encyklopedia 100-lecia KUL. Lublin. 1: 549. [in Polish].
Misiura, G. (2021). Działalność naukowo-dydaktyczna i archiwalna profesora Aleksandra Kossowskiego (1886-1965). Res Historica. 52: 417-438. [in Polish]. doi: https://doi.org/10.17951/rh.2021.52.417-438
Misiura, G. (2021). Rossijskij period zhyzni professora Aleksandra Kossowskovo. Petersburgskij istoricheskij zhurnal. 31 (3): 170-183. [in Russian]. doi: https://doi.org/10.51255/2311-603X_2021_3_170
